.jpg)
In het nieuwe nummer van Sociaal Bestek delen onderzoeker van ZINZIZ samen met De Krachtcentrale 013 de eerste inzichten uit ons ZonMw onderzoek naar de groepsgerichte methodiek van De Krachtcentrale 013. Het artikel ‘De groep als medicijn: hoe groepsgewijze begeleiding re-integratie in het tweede spoor kan versterken’ laat zien dat een groep veel meer kan zijn dan een efficiënte vorm van begeleiding: de groep kan zelf een belangrijk mechanisme van verandering vormen.
Deelnemers leren van elkaar, herkennen zich in elkaars ervaringen, geven elkaar feedback en bieden steun. Daardoor kan de groep bijdragen aan onder meer zelfvertrouwen, zelfinzicht, motivatie en een scherper beeld van passend werk. Juist de combinatie van herkenning en verschil blijkt waardevol: deelnemers ervaren dat zij niet de enigen zijn die met onzekerheid, verlies of twijfels te maken hebben, terwijl de verschillende achtergronden en ervaringen binnen de groep nieuwe perspectieven bieden.
Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat de werking van de groep niet vanzelf ontstaat. Een veilig groepsklimaat en een goede trainer zijn essentieel. De trainer zorgt voor structuur en veiligheid, maar stimuleert deelnemers ook om elkaar te helpen, ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Daarmee wordt de groep zelf een leeromgeving.
Ook blijkt de combinatie met individuele begeleiding belangrijk. De groep biedt ruimte voor herkenning, steun en oefenen, terwijl individuele begeleiding nodig blijft voor persoonlijke vragen, maatwerk en specifieke vraagstukken rondom het tweede spoor. Groepsbegeleiding is daarmee geen vervanging van individuele begeleiding, maar kan deze juist versterken.
De eerste onderzoeksresultaten laten zien dat de opbrengsten van de aanpak breder zijn dan alleen uitstroom naar werk. In 2024 stroomde 49% van de deelnemers uit naar (vrijwilligers)werk en in 2025 was dat 37%. Van de elf deelnemers in een tweede spoortraject die tijdens de onderzoeksperiode hun traject afronden, stroomden er zeven (64%) uit naar werk of een werk-leertraject.
Tegelijkertijd zien we dat deelnemers ook stappen zetten in bijvoorbeeld zelfvertrouwen, werkritme, presentatievaardigheden, netwerkgerichtheid en het herkennen van hun eigen mogelijkheden en grenzen. Deze bredere opbrengsten zijn belangrijk om te begrijpen hoe duurzame re-integratie tot stand kan komen. Niet iedere deelnemer stroomt direct na een traject uit naar werk, maar ontwikkeling in bijvoorbeeld zelfvertrouwen, perspectief en zelfsturing kan wel helpen om volgende stappen richting werk of participatie te zetten en daardoor meer werkfit te worden.
Het onderzoek heeft niet alleen inzicht gegeven in wat er binnen de groepsaanpak werkt, maar ook concrete aanknopingspunten opgeleverd voor de verdere ontwikkeling ervan (en advies voor andere bureaus die overwegen om een groepsaanpak te ontwikkelen). Zo adviseren we om groepsdoelen en -regels expliciet te maken, onderlinge ondersteuning bewust te organiseren en deelnemers regelmatig te laten reflecteren op hun doelen en voortgang. Ook is het belangrijk om de diversiteit binnen een groep te benutten én voldoende ruimte te houden voor specifieke vragen die spelen bij deelnemers in het tweede spoor.
Het volledige onderzoeksrapport ‘De groep als medicijn’ verschijnt binnenkort. Daarin gaan we uitgebreider in op de onderzoeksresultaten, de werkzame mechanismen van de groepsaanpak en de voorwaarden voor succesvolle toepassingen verdere doorontwikkeling.
Wil je graag zelf ook een groepsaanpak ontwikkelen en onze inzichten daarin meenemen? Mail dan miriam@zinziz.nl
